БОРÆ

БОРÆ
Нарты фыдæл Сæуæссæйæн уыд æртæ фырты: Борæ – болатгуырд, сгуыхт, æнæрцæф, Дзылæу – цæхæрцæст æмæ Болатбæрзæй. Борæ – сæ хистæр у æмæ сын æдзухдæр æххуысмæ у цæттæ, Болатбæрзæйы та уæйгуыты уацарæй фервæзын кодта. Борæйæ равзæрд Нарты æртæ мыггагæй иу. Йæ номимæ баст ис цалдæр кадæджы: «Борæ æмæ Донбеттыртæ», «Борæ Дзуары хъæды», «Борæйы чындзæхсæв». Борæ хæларæй цæры Донбеттыртимæ. Уыдоны фæрцы фурды бынты цæугæ хуыскъмæ рахизы, æххуыс ын кæнынц цуан кæнгæйæ. Сæ амынд ныхасмæ сын куы фæхъусы, уæд йæ хъуыддæгтæ цæуынц. Фæлæ иуахæмы Донбеттыртæ Борæмæ дзурынц, дæ цæстытæ та гъе ныр фæцъынд кæн, зæгъгæ, æмæ сæм уый нæ байхъуыста, афтæмæй фурды багæпп кодта, æмæ йæ фурды уылæнтæ аныхъуырдтой. Дæлимонтæ фурды ленк кодтой æмæ йæ уыдон фæдæлдон кодтой. Уайтагъд æй сæ зындонмæ бахизæн дуар Сарыхъæрзæны балæууын кодтой. Фæлæ йæ Цæрддзумæ бакæнын сæ къухы нæ бафтыд. Борæ йæ фæринк кард цæрдæг фелвæста, йæ разæй сæ уым скъуымбил кодта. Сæ паддзахы сын Сивтæрхæгыл тар фынæйæ баййæфта, йæ даргъ рихитæй йын æртæ бур хъисы йæ кардæй æрдаста. Карддзæф куы фæци, уæд ын хъисхъуагæй дæлдзæхфæуæн нал уыд, æмæ Борæйы бар-æнæбары уæлдзæхмæ схаста. Уым Нартимæ Бартæлæджы сæрыл Хæндыхъдзуйы æфсады фæцагъта.
Кадæг «Борæ Дзуары хъæды» фембæлы йе суинаг ус Хуыцауы хæрæфыртимæ. Уый йæм æрбатæхы урс æхсинæджы хуызы æмæ йæ йæ фæдыл асайы тар хъæдмæ. Уым Борæ арвы дуар гомæй фены. «Бæстæ ныххудти æмæ цин кодта, бæрзонд нæзытæ, уым тулдз бæлæстæ налхъуыт-налмасæй æмæрттывд кодтой. Уым урс суадæттæ хуыртæ æхсадтой, амонды уацтæ уæд дардмæ ластой».
Уыцы бонæй фæстæмæ Борæ иу къуыри æхсæвдзу кодта Дзуары хъæдмæ. Æвдæм бон æм æртахт Арвы минæвар зæрватыкк æмæ йын бамбарын кодта, Хуыцау разы кæй у йæ минæвæрттæ сæрвитыныл.
Борæ æмæ Хуыцауы хæрæфырт стыр чындзæхсæв скодтой. «Арв æмæ Зæххыл змæлæг цы уыд, уыдон се ‘ппæты уырдæм æрхуыдтой, – зæгъы нын кадæг, – зæдтæ æмæ дауджытæ уым бадтысты, хæрд æмæ нозтмæ æрмæст смыстой, уый йеддæмæ дзы хæргæ нæ кодтой. Хистæртæ хордтой, уым ронг нозтой, кæстæртæ хъазты тымбыл симд симдтой».

Словарь по этнографии и мифологии осетин. 2014.

Помощь в написании эссе

Полезное


Смотреть что такое "БОРÆ" в других словарях:

  • Бор — Бор: В Викисловаре есть статья «бор» Бор (лес)  хвойный лес. Бор (элемент)  химический элемент …   Википедия

  • Бор-11 — Бор(B) Атомный номер 5 Внешний вид простого вещества Твёрдый, хрупкий, блестяще чёрный. полуметалл Свойства атома Атомная масса (молярная масса) 10.811 а. е. м. (г/моль) Радиус атома …   Википедия

  • БОР —         (Bohr) Нильс Хенрик Давид (7.10.1885, Копенгаген, 18.11.1962, там же), датский физиктеоретик, один из создателей квантовой теории. В 1920 возглавил созданный по его инициативе Ин т теоретич. физики в Копенгагене. В 1943 45 в эмиграции в… …   Философская энциклопедия

  • БОР — муж., хим. горючее вещество, добываемое из буры и служащее основанием борной кислоте. II. БОР муж. (брать) браньё, взятие, отпуск и прием; бору нет, говорят купцы, разбору, спросу на товар. | костр., ·торг. базар, рынок, торжок; новинный бор,… …   Толковый словарь Даля

  • БОР — муж., хим. горючее вещество, добываемое из буры и служащее основанием борной кислоте. II. БОР муж. (брать) браньё, взятие, отпуск и прием; бору нет, говорят купцы, разбору, спросу на товар. | костр., ·торг. базар, рынок, торжок; новинный бор,… …   Толковый словарь Даля

  • Бор — 1. БОР, а, предлож. о боре, в бору; мн. боры, ов; м. Сосновый лес, растущий на сухом возвышенном месте. Дремучий, вековой бор. Собирать в бору бруснику. Бор шумит. ◊ С бору (да) с сосенки. Кто попало, без разбору (о случайном подборе, составе… …   Энциклопедический словарь

  • бор — 1. БОР, а, предлож. о боре, в бору; мн. боры, ов; м. Сосновый лес, растущий на сухом возвышенном месте. Дремучий, вековой бор. Собирать в бору бруснику. Бор шумит. ◊ С бору (да) с сосенки. Кто попало, без разбору (о случайном подборе, составе… …   Энциклопедический словарь

  • Бор — (borum, стар. назв. boracium и boron, последнее принято еще итеперь у англичан; хим. форм. В; атомный вес 11) не металлическийэлемент, в свободном состоянии известный в двух аллотропическихвидоизменениях: аморфном и кристаллическом. В аморфном… …   Энциклопедия Брокгауза и Ефрона

  • БОР-5 — БОР 5 …   Википедия

  • БОР — • БОР (Bohr) Oгe Нильс (р. 1922), датский физик. Получил образование в Копенгагенском и Лондонском университетах. С 1956 г. преподавал физику в Копенгагенском университете. Был также директором Института теоретический физики (1963 70),… …   Научно-технический энциклопедический словарь

  • бор — город, р.ц., Нижегородская обл. Известен с XIV в. Название от бор хвойный, преимущественно сосновый лес; сухое, возвышенное место, где обычно растут сосны . С 1938 г. гор. Бор. Географические названия мира: Топонимический словарь. М: АСТ.… …   Географическая энциклопедия

Книги

Другие книги по запросу «БОРÆ» >>


Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»